Hierboven de ontvanger die ik heb nagebouwd. Het schema komt ook van Jack Donio.
"Ik zie maar één triode" hoor ik u zeggen. Klopt er wordt in dit schema gebruik gemaakt van andere buizen, die meer roosters hebben. Z.g. penthodes. Het onderste rooster in die buizen is altijd het ons bekende stuurrooster.
Het middelste rooster is het z.g. schermrooster. Dit rooster is normaal aangesloten op een spanning, meestal iets lager dan de spanning op de anode. Dit rooster zorgt er voor dat de electronen die van de kathode naar de anode reizen, onderweg nog meer snelheid krijgen. Daardoor leveren deze buizen een veel hogere versterking. Tevens is de versterking goed te regelen, door de spanning op dit rooster te varieren.

Het bovenste rooster dat of met de kathode intern of met aarde verbonden is, is het z.g. "remrooster" en dient ervoor de de electronen die door de hoge snelheid, waarmee zij de anode "bombarderen" niet terug kunnen reflecteren.
 

Verloop van het signaal:

Het signaal komt via de antenne, op de antennekoppelspoel  (L1 en L2) die inductief met de afstemspoel is verbonden. Deze spoel is met een draaicondensator afstembaar over het middengolf gebied. De draaicondensator heeft twee secties. Eén voor de antennespoel en de andere voor de detectorspoel (L3 en 4). Beide afgestemde kringen moeten op precies dezelfde frequentie afgestemd zijn.
Via de eerste afgestemde kring gaat het signaal naar het stuurrooster van de EF85. Dis is een penthode die linear ingesteld staat. Dus de kleine antennesignalen versterkt en onvervormd doorgeeft. De versterking kan met de hand geregeld worden.

In de anodekring zit een koppelspoel die niet is afgestemd. Deze geeft het signaal door aan de afgestemde kring van de pethode de EF80. Als u goek kijkt herkent u de schakeling wel van de triode. Het werkt opdezelde manier als beschreven bij de ECC81 in het andere hoofdstuk.
De terugkoppeling, dus de mate van oscilleren wordt nu niet in de anodekring geregeld, maar met het schermrooster. Aan de anode zit een netwerk van weerstanden en condensatoren die ervoor zorgen dat het gedetecteerde laagfrquentsignaal gescheiden wordt van het rest- hoogfrequent.
Dit laagfrequent gaat via een potentiometer (volume) naar een triode. Deze triode is een gedeelte van de combibuis ECL82. In die buis zit dus de triode als voorversterker en een penthode als eindversterker. Via een luidsprekertransformator gaat het signaal naar de luidspreker, waarna u de ontvangen signalen kunt beluisteren.


De opbouw:
Hoe u één en ander opbouwd maakt niet veel uit. Op een houten plank, een metalen chassis. Dat wat u hebt. Belangrijk zijn altijd 2 zaken:

1. De ingang van een hoogfrequentversterker mag de uitgang niet zien.
(Dit om ongewenste koppelingen en oscillaties te voorkomen)
2. Alle leidingen per versterker naar één gezamenlijk aardpunt om brom te voorkomen.
Verder: U werkt met hoge spanningen. Voorzichtig zijn. Bij werken aan het apparaat, stekker uit het stopcontact en zorg voor een dikke weerstand van de hoogspanning naar aarde, zodat de Elco´s (de 2 X 50 uF) kunnen ontladen.

Netschakelaar altijd dubbelpolig en alle componenten zoals weerstanden en condensatoren moet ruim bemeten zijn voor respectievelijk stroom en spanning. Voor het afregelen heb je niet veel nodig. Universeelmeter om de spanningen te controleren. Hebt u geen meetzender, maar wel een all mode ontvanger, dan kunt u door vergelijking de frequentie bepalen.

Verder moet het een leuke hobby blijven:


In mijn werkbare periode heb ik kunsstof busjes bewaard, die overbleven, nadat rollen videopapier van de zwartwit videoprinter op waren. Ze zijn steviger als pvcbuisjes. Als voet heb ik een 32mm stop voor pvc-pijp genomen, met daarin een gat waar de spoelpijpjes ingedrukt kunnen worden en klemvast zitten. Dus niet gelijmd o.i.d. Hier gaat het om de antennespoel. Vier doorvoertjes (Van Dijken) door een deksel. In dit deksel een stukje printplaat waar ik met twee soldeerlipjes de 32mm pvcstop vast heb hezet. Voordelen hiervan? Vier draadjes lossolderen, spoetje er uit trekken, nieuw spoeltje plaatsen, klaar is Kees.

Een beetje groot uitgevallen, maar dat heeft voor mij een reden. De bussen zijn blikken koffiebussen, die hier in Oostenrijk verkocht worden. Ik heb ze bij het vuilnis gevonden. Aan een schroef heb ik met zelf vulcaniserende tape een ferietstaafje gemonteerd. Dus dit staafje hangt vrij in de bus en past precies in de spoelvorm. Op de bus heb ik een moertje gesoldeerd.  De bus plaats ik simper op het deksel en hoef alleen maar even te kijken of de ferietstaaf wel in de spoel gaat. Zo kan ik de kring van buiten afregelen afregelen door aan de schroeven meer in- of uit te draaien.
Allemaal vlot te veranderen. Dus expirimenteren met spoelen is simpel geworden.

Onder in het aluminium chassis heb ik de voedingstrafo voor 200 V en 6,3 V geplaatst. (rechts). Links daarvan de smoorspoel. Tussen deze twee de buisvoet voor de ECL 82.
Dan de twee zwarte gaten, de doorvoer voor beide secties van de draaicondensator.
Dan de buisvoet voor de detector, de EF80. Het halve maantje rechts de doorvoer van de antennespoel en links de doorvoer van de spoel voor de detector.
Daar tussenin de buisvoet voor de EF 85.

Op het chassis. Links achter de luidsprekertrafo. Daarvoor de buisvoet voor de ECL82 dan de draaicondensator met twee secties, verlengde as en vertraging. Rechts voor de bus voor de antennespoel en daarachter de bus met de detectorspoel.

De twee toltrimmers van 30 pF voor het afregelen op de gelijkloop.

Zo ziet de ontvanger er uiteindelijk van onderen uit wanneer alle onderdelen hun plekje hebben gekregen.

Ik heb de spoeltjes met het koperdraad inmiddels vervangen door Litzedraad, maar de draaddikte die ik gebruikte verhinderde de mogelijkheid om het gebruikerlijke aantal windingen op het spoellichaam te leggen. Ik het voor de laagste 200 Khz twee condensatoren van 400 pF parallel geschakeld, die ik er middels twee relais al of niet bij kan schakelen. Dus nu heb ik eigenlijk twee banden MG hoog- en laag. Op de trafo zat nog een wikkeling van 20 volt. De relais van 12 volt in serie gezet. Gaat prima. In plaats van de  weerstand "R"  in de kathode van de EF80 heb ik een 1 K instelpotmeter gezet. (Wel een beetje stevige.)

Om de gelijkloop in beide afstemkringen eenvoudiger te maken heb ik een afstemcondensator van ong. 30 PF parallel over de antennekring geplaatst. Deze voor de helft open gedraais en toen de spoelen afgeregeld zoals normaal gebruikelijk.
Maar nu gewoon in het midden van de band. Links en recht van de band kan van buitenaf de spoel op het gehoor met deze condensator op maximaal gedraaid worden.



De ontvanger met de Buizen. Links de ECL82 en rechts de EF80

Helemaal aan de rechter kant, verstopt tussen de twee spoelbussen de EF85.

Zo maar op een avond een stukje band afluisteren met een 20 meter draadantenne:
 


Een kleine rapportage van 24-1-20.20 uur

Ontvangs rapporten middengolf
Datum tijd Freq. kHz Stationsnaam vermogen kW. Lokatie Rapport
24.1.12 12.00 801 Beieren 450 Ismaning Verstaanbaar met veel ruis
24.1.12 20.20 792 RF-BI 300 Limoges (Fr) Goede ontvangst
24.1.12 20.20 783     voorm.DDR Met fading
24.1.12 20.23 774 RNE-1 60 Caceres (Sp) Goede ontvangst snelle fading
24.1.12 2025 747 Radio-1 400 Flevopolder (NL) Zeer sterke ontvangs, beetje fading
24.1.12 20.30 738 RNE-1 250 Barcelona (Sp.) Sterke ontvangst
24.1.12 20.30 729 RNE-1 50 Ovideo (Sp) Zit a.h.w. vast aan Barcelona. Goed te horen
24.1.12 2035 720       Zwakke signalen door elkaar
24.1.12 20.40 711 RF-BI 300 Rennes (Fr) Sterk. Wordt gestoord door andere stations
24.1.12 20.45 693 Chinees     Frans talig
24.1.12 21.00 684 A 1000 Tanaf (Irak) Zwak met fading en gestoord door Sevilla (Sp)
24.1.12 21.00 684 RNE-a 250 Sevilla (Sp.) Samen met Iraakse zender te horen
24.1.12 21.10 612 ERTU 1000 Batra (Egypte) Goede ontvangst
             
             
             
             
             
             

Verschillende avonden na 24.00 uur, kon ik storingsvrij genieten van stations uit de USA, meestal praatprogramma´s.

Al met al kan ik zeggen: Met zo´n ontvangertje kun je met veel plezier luisteren. Juist ook omdat je het ding zelf gebouwd hebt!

Ik hoop dat ik mensen enthousiast gemaakt heb door deze page. Hebt u vragen, aan- of opmerkingen, mail mij gerust of krabbel iets in het gastenboek.

 

Terug....

 


http://www.mijnalbum.nl/Grotefoto-WZGY866D.jpg